Netbeheerders moeten aan de bak: verbeterplan moet ruimte maken op stroomnet

REGIO - Oost- en Midden-Nederland kampen al langere tijd met ernstige netcongestie, waardoor bedrijven geen aansluiting krijgen op het elektriciteitsnet. Nu toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) netbeheerders verplicht tot het opstellen van een verbeterplan, ziet ondernemersvereniging VNO-NCW Midden dit als een belangrijke eerste stap richting een oplossing.

Volgens voorzitter Heske Groenendaal zit de economie deels op slot door het overvolle stroomnet. “Slim gebruik van het bestaande net is een belangrijke oplossing, maar er zijn ook andere manieren om slim met stroom om te gaan,” zegt zij. Met het verplichte verbeterplan hoopt Groenendaal op een versnelling van flexibele contracten, zodat meer bedrijven en huishoudens aangesloten kunnen worden.

Vertraging bouwprojecten

In Oost- en Midden-Nederland leidt de congestie tot grote vertragingen in bouwprojecten en economische schade. Bedrijven kunnen niet uitbreiden, lopen omzet mis en verliezen marktaandeel. Groenendaal benadrukt dat vooral ‘achter de meter’ veel potentie zit voor oplossingen: daar waar bedrijven lokaal stroom kunnen opwekken of delen.

VNO-NCW Midden pleit voor drie korte termijnmaatregelen. Allereerst het inzetten van zogenoemde congestiesets, zoals het beter benutten van bestaande aansluitingen voor warmte-krachtkoppeling (WKK) en gasgeneratoren. Daarnaast zou de inzet van mobiele oplossingen bij dreigende overbelasting uitkomst kunnen bieden. Ten slotte stelt Groenendaal voor om delen van het net in beheer te geven aan private partijen, en alternatieve transportrechten via gebiedsprocessen versneld toe te passen.

Datacenter

De huidige werkwijze, waarbij aanvragen op volgorde van binnenkomst worden behandeld, moet volgens haar op termijn worden herzien. Als voorbeeld noemt ze Almere, waar een nieuw datacenter gebouwd wordt dat evenveel stroom verbruikt als 80.000 huishoudens. Door het gebrek aan netcapaciteit moeten andere instellingen, zoals de nieuwe campus van Hogeschool Windesheim, zelf oplossingen zoeken. De hogeschool overweegt accu’s en aggregaten.

Ook elders in de regio zijn alternatieven in beeld. In Zutphen kon het warmtenet Helbergen bijna doorgang vinden dankzij een WKK-oplossing en een alternatief transportrecht, maar netbeheerders TenneT en Liander bereikten hierover geen akkoord. “Als bouwen of versterken niet sneller kan, dan is beter benutten van de bestaande infrastructuur in combinatie met lokaal regelbare opwek het transitie-alternatief,” aldus Groenendaal. “Dat moet duidelijk terugkomen in de verbeterplannen.”