Stichting Kalkovens wil 25-jarig jubileum vieren met toegankelijk maken oven

HASSELT - Stichting Kalkovens Hasselt bestaat op 20 juni 2020 precies 25 jaar. Dat jubileum wil zij luister bijzetten door het publiek toegankelijk maken van één van de twee ovens. Daarvoor is een naar schatting 4.000 euro kostende verbouwing nodig. Het bestuur en vrijwilligers zijn zelf al een tijdje druk bezig met het inzamelen van geld, zoals onlangs tijdens de Rabo ClubSupport-actie (opbrengst: rond de 1.400 euro). Daarnaast hoopt de stichting op een bijdrage van de gemeente en start zij een donateursactie.

Drikus van der Kolk en Johan Buter hebben naar eigen zeggen ‘kalk in de genen’, door vaders en opa’s die vroeger in en bij de Hasselter kalkovens werkten. Beiden praten vol enthousiasme over hun vrijwilligerswerk voor ‘het oudste industriële monument van Hasselt’ en sommen het ene na het andere bijzondere feitje uit de historie op. Samen zorgen zij, met nog drie anderen, voor de rondleidingen van groepen. Daarvoor is jaarlijks de nodige publieke belangstelling.

Ook schoolklassen komen geregeld langs om te horen over de destijds voor Hasselt zo belangrijke industrie, waarbij schelpkalk werd geproduceerd; een belangrijk bestandsdeel van metselspecie en beton. In het leshuis, dat bij de oventorens staat, is veel info, foto’s en materiaal te vinden. “De mensen die hier komen, zijn altijd dolenthousiast”, merkt Van der Kolk. Buter: “Ze hebben van te voren vaak geen idee wat ze hier kunnen vinden.”

Hek

Maar om hun verhaal extra kracht bij te kunnen zetten, lopen de rondleiders nu letterlijk tegen een blokkade op. Een hek bij de ingang van de achterste oven welteverstaan, dat moet zorgen dat bezoekers niet naar beneden vallen. Natuurlijk van essentieel belang voor de veiligheid. Maar het liefst zien zij dat hek verdwijnen zodat bezoekers ook daadwerkelijk de oven in kunnen en de binnenzijde niet alleen van buitenaf kunnen bekijken.

“Als ik nu een groep van 30 tot 35 kinderen heb, laat ik er 5 per keer naar boven gaan”, legt Buter uit. “Meer ruimte voor het hek is er niet. De rest moet dan beneden wachten. Als rondleider kun je van buitenaf ook minder goed uitleggen wat ze zien. Het zou dus echt wat toevoegen als we naar binnen zouden kunnen.”

Daarvoor is echter wel een flinke verbouwing nodig. “Het plan is dat er een of twee trappen naar beneden komen”, legt voorzitter Bertus Seinen uit. “Daar kunnen mensen dan op een rooster staan, boven de gaten van de luchttoevoer. We hebben daar momenteel zelf een paar duizend euro voor, maar dat is lang nog niet genoeg.”

De voorzitter geeft aan dat de tekeningen klaarliggen en offertes zijn gestuurd naar een aantal aannemers. Ook onderhoudt de stichting contact met de gemeente, die eigenaar van de kalkovens is. De hoop is op een geldelijke bijdrage voor de verbouwing. Het plan is om de aanpassingen in de oven vóór de start van het jubileumseizoen (juni 2020) gerealiseerd te krijgen. “Mocht dat niet lukken, dan ieder geval in het jubileumjaar zelf”, aldus Seinen.

Een andere belangrijke wens, met name in de donkere winterperiode, is dat de kalkovens goed uitverlicht worden. “De molen en kerk zijn bijvoorbeeld goed verlicht”, legt de voorzitter uit. “Bij de kalkovens is het wat dat betreft momenteel droefenis. De huidige verlichting voldoet niet aan onze wensen.”

Exposities

Verder zijn er ideeën om vanaf het jubileumjaar meer exposities van bijvoorbeeld schilderijen te organiseren. “Daar trek je ook weer een ander publiek mee”, aldus Seinen. En tot slot hoopt de stichting op een jonge aanwas van vrijwilligers, met name ter ondersteuning en op den duur opvolging van de huidige rondleiders.

En zo probeert de stichting de toegankelijkheid en het verhaal van de kalkovens te versterken en de toekomst veilig te stellen. Dat is belangrijk volgens Van der Kolk: “Het is cultureel erfgoed, de oudste industriële tak van Hasselt. De kalkovens horen bij Hasselt.”