Achter Ridders en Juffers schuilen nog veel andere regiogeschiedenissen
CultuurHASSELT – “Hier doe je het als historicus voor…”, zegt Mees te Velde als hij terugblikt op theatervoorstelling Ridders & Juffers van het Zwarte Water. Een groot publiek maakte immers kennis met een regionale geschiedenis. Achter de historie van het Zwartewatersklooster schuilen nog veel meer verhalen. Die staan sinds kort op de website www.onsridderspoor.nl.
Te Velde is nog steeds onder de indruk van ‘de kracht’ van het theaterstuk. “Ik heb diverse mensen gesproken die twee keer zijn geweest. Ze vonden het zo’n indrukwekkend verhaal dat ze het nog een keer wilden horen en zien. Dat is een mooi compliment voor tekstschrijver Jan Blei en de cast die het verhaal heeft neergezet.”
Zo kreeg een regionale geschiedenis plotseling de aandacht waarvan de gemiddelde historicus alleen maar kan dromen. “Het platteland zit vol met historische verhalen, maar het is moeilijk om die voor het voetlicht te krijgen. De balans tussen natuur en cultuur helt vaak door naar het eerste, terwijl je in ons landschap ook veel verhalen ziet liggen.” Te Velde merkt dat ook met de Stichting Overstichtse Oorlogen waarvan hij voorzitter is. Daarmee zocht hij contacten met universiteiten voor wetenschappelijk onderzoek naar de oorlogen die in de 13e eeuw om de haverklap in het noorden van Nederland uitbraken. Een samenwerking zat er niet in. De stichting heeft met vooral gepensioneerde historici toch veel verhalen boven water gekregen.
Die spelen zich vooral af in Drenthe, maar op de website staan ook verhalen over Vollenhove, Steenwijk, Zwolle en uiteraard Zwartewatersklooster. Ze voeren allemaal terug tot de periode na de Slag van Ane. Bij die veldslag in 1227 kwam het tot een confrontatie tussen de Drenten en het leger van de Bisschop van Utrecht. In Ridders en Juffers kwam nog eens naar voren dat ook ridders uit deze regio daarbij betrokken waren. 145 zijn er later begraven bij Zwartewatersklooster. “Maar de Slag bij Ane was eigenlijk het begin van de Drentse Oorlog. Rijke kooplieden uit de stad Groningen en rijke boeren uit Drenthe wilden zich niet langer voegen naar een machthebber die van grote afstand regeerde. Daaruit ontstonden conflicten over macht, bestuur en belastingen. De Slag bij Ane groeide uit tot een symbool van Drentse eigenzinnigheid en strijdlust, maar ook daarna zijn er nog jarenlang veldslagen geweest.”
En wie denkt dat ze minder wreed zijn dan de oorlogen van vandaag de dag, komt bedrogen uit. “Ook toen had je al propaganda. Die noorderlingen waren volgens de troepen van de bisschop opstandig tegen de kerk en die mocht je dus doden. Hele dorpen zijn verwoest en de bevolking uitgemoord.”
Op www.onsridderspoor.nl staan vijftig verhalen. Naast Drenthe ook bijvoorbeeld over Vollenhove. Als de bisschop in deze contreien was, verbleef hij daar in zijn kasteel. Ook rondom Steenwijk zijn veel schermutselingen geweest. Verder beschrijft de stichting ook veldslagen bij Zwolle. Dit jaar organiseert de Stichting Overstichtse Oorlogen in Coevorden, Assen en Ruinerwold drie avonden met steeds lezingen over de tijd van de Drentse oorlogen. Te Velde hoopt dat activiteiten in Overijssel volgen. In zekere zin heeft de stichting de wind mee. “Het lijkt erop dat er meer interesse in regionale geschiedenis komt. Activiteiten zoals Ridders en Juffers stimuleren dat alleen maar meer.”
Meer weten over dit tijdperk? Luister dan naar de podcasts die rondom Ridders en Juffers van het Zwarte Water zijn opgenomen. Die staan onder meer op Spotify.
